n5vip

Ghi chú:
Dễ nhầm với trợ từ "To" (Và). "Mo" mang nghĩa là sự lặp lại tính chất, "To" là liệt kê song song.
Lỗi bóp cổ: Tuyệt đối không dùng "N はも" hoặc "N をも". Trợ từ も siêu mạnh, nó nuốt chửng は, が, を.
Nếu đi với trợ từ に, で, へ thì も sẽ đứng sau: にも, でも, へも.

Ghi chú:
Người Việt rất hay dịch ngược! Tiếng Việt "A của B", tiếng Nhật phải lật lại là "B の A".
Tuyệt đối không dùng の để nối Tính từ với Danh từ. ❌ おいしいのケーキ (Sai) -> ✅ おいしいケーキ.
Từ quan trọng nhất (N2) luôn nằm ở cuối cùng, sát với Động từ.

Ghi chú:
Dễ nhầm Arimasu và Imasu: あります dùng cho vật vô tri, cây cối. います dùng cho người và động vật có thể tự cử động.
Đảo ngược trợ từ: Nếu đổi Danh từ lên trước, trợ từ sẽ biến thành は. 例: 猫は部屋にいます (Con mèo thì ở trong phòng).
JLPT hay lừa bằng câu: "Có sự kiện/lễ hội diễn ra ở...". Khi đó, nơi chốn BẮT BUỘC dùng trợ từ で, KHÔNG dùng に. (公園で祭りがあります).

Ghi chú:
Dễ nhầm với V-ましょう: "Mashou" (Cùng làm thôi) hô hào ép buộc hơn. "Masen ka" là câu hỏi xin ý kiến.
Đừng nhầm đây là câu hỏi phủ định "Bạn không làm à?". Đây 100% là lời rủ rê. Để từ chối khéo: "Chotto..." (Hơi...).
Khi đáp lại lời mời này, hãy dùng "ええ、V-ましょう" (Vâng, cùng làm thôi).

Ghi chú:
Trái với "Masen ka", cấu trúc này chốt đơn mạnh mẽ, mang tính lôi kéo.
Tránh dùng để rủ rê Sếp hoặc người lớn tuổi vì nghe rất chủ động, có phần áp đặt. Hãy dùng V-ませんか.
Thêm "か" vào đuôi thành "V-ましょうか" mang nghĩa "Để TÔI làm giúp việc đó cho nhé" (Đề nghị giúp đỡ).

Ghi chú:
Khác hoàn toàn với "V-てもいいですか" (Xin phép cho MÌNH làm). "てください" là bảo NGƯỜI KHÁC làm.
Mặc dù dịch là "vui lòng", nhưng sắc thái là từ trên xuống. TUYỆT ĐỐI không dùng để sai bảo Sếp.
Muốn nhờ Sếp, phải nâng cấp thành "V-ていただけませんか" (Ngài có thể làm... cho tôi được không).

Ghi chú:
Khác với "V-なくてもいいです" (Không cần làm cũng được). Cái này là bắt buộc ĐỪNG làm.
Giống V-てください, đây là mệnh lệnh từ trên xuống, không dùng để nhắc nhở bề trên.
JLPT hay đi kèm với "お願いします" (Làm ơn) ở cuối câu để giảm bớt độ gay gắt của mệnh lệnh.

Ghi chú:
Khác với "V-てください" (Bảo người khác làm). Ở đây người làm hành động là CHÍNH MÌNH.
Khi được xin phép, KHÔNG ĐƯỢC trả lời là "はい、いいです" (Nghe trịch thượng). Phải đáp "ええ、どうぞ" (Vâng, xin mời).
Trong văn nói, chữ "か" thường bị lược bỏ: "座ってもいい？" (Ngồi đây được không?).

Ghi chú:
Khác với "V-ないでください" (Xin đừng - có sự nhờ vả). Đây là CẤM ĐOÁN TUYỆT ĐỐI.
Không dùng trong giao tiếp với bạn bè hoặc người lạ vì nó quá gắt gao. Chỉ dùng ở biển báo hoặc dạy trẻ con.
Văn nói thường rút gọn thành "ちゃだめ" (Cha dame) hoặc "じゃだめ" (Ja dame).

Ghi chú:
V-ます dùng để nói việc "Sẽ làm" hoặc chân lý. V-ています nhấn mạnh cái ĐANG tiếp diễn ở HIỆN TẠI.
Không dịch "Kekkon shite imasu" là "đang làm đám cưới". Nó có nghĩa là trạng thái "Đã lập gia đình".
Bẫy bài thi: Các động từ trạng thái 住む (sống), 知る (biết), 持つ (cầm/có) LUÔN chia sang V-te imasu.

Ghi chú:
Khác với NODE (Khách quan, lịch sự), KARA mang tính chủ quan, cá nhân, bao biện.
Không dùng KARA khi xin lỗi Sếp vì nghe như ngụy biện. ❌ 遅刻したから、すみません. ✅ 遅刻したので、すみません.
Bẫy chia thể: Danh từ và Tính từ đuôi NA bắt buộc cộng thêm だ (da) trước から. (雨だから).

Ghi chú:
Khác với V-たい (Muốn làm hành động). "Hoshii" CHỈ ĐI VỚI DANH TỪ.
KHÔNG nói về mong muốn của người thứ 3. ❌ 山田さんは車が欲しいです (Sai).
欲しい (Hoshii) bản chất là một Tính từ đuôi -i, nên luôn đi chung với trợ từ が, chia phủ định là 欲しくない.

Ghi chú:
Tương tự Hoshii, TUYỆT ĐỐI KHÔNG nói về mong muốn của người thứ 3 (phải dùng たがる).
Chữ たい chia giống hệt Tính từ đuôi -i. (たいです -> たくないです -> たかったです).
Trợ từ を có thể giữ nguyên hoặc đổi thành が đều đúng (Sushi wo tabetai / Sushi ga tabetai).

Ghi chú:
Động từ đứng trước "ni" BẮT BUỘC phải bỏ đuôi "masu". (飲みます -> 飲み).
Nếu là Danh từ chỉ hành động (Kaimono, Sanpo, Benkyou) thì KHÔNG CẦN thêm "shi", ghép thẳng vào "ni" luôn (Kaimono ni ikimasu).
Trợ từ chỉ hướng di chuyển phải là "へ" (e) hoặc "に" (ni) đứng trước chữ đi/đến/về.

Ghi chú:
Nghĩa đen là "Nếu không làm thì không được", 2 lần phủ định thành khẳng định "Phải làm".
Rất dài và khó đọc, nhưng KHÔNG ĐƯỢC rút gọn bừa bãi trong văn viết JLPT.
Trong văn nói anime/manga, người ta hay rút ngắn thành "V-なきゃ" (Nakya) hoặc "V-なくちゃ" (Nakucha).

Ghi chú:
Khác với cấm đoán (Te wa ikemasen - Không được làm). Ở đây là làm cũng được, không làm cũng chẳng sao.
Phân biệt dạng chia: V-nai bỏ i thêm kute mo ii desu. Khác với V-te mo ii desu (Làm thì được).
Đây là mẫu câu gỡ rối tuyệt vời khi người khác hỏi "Watashi wa ... nakereba narimasen ka?" (Tôi có PHẢI làm không? -> Không cần đâu).

Ghi chú:
Khác với "N が好きです" (Thích Đồ vật). Muốn dùng với Động từ BẮT BUỘC nhét "の" vào giữa.
Tuyệt đối không dùng trợ từ を (wo) đứng ngay trước chữ 好き. Phải dùng が. ❌ 見るのを好きです (SAI).
Bộ 4 tính từ luôn đi chung với trợ từ が: 好き (thích), 嫌い (ghét), 上手 (giỏi), 下手 (kém).

Ghi chú:
"Mashou" là rủ người khác. Còn "Tsumori" là tự nói về quyết định của CÁ NHÂN mình.
Tuyệt đối KHÔNG dùng để hỏi người lớn tuổi "Sếp có dự định đi không?" (vô lễ).
Chỉ ghép được với Thể Từ điển (V-ru) hoặc Thể Phủ định (V-nai). KHÔNG đi với quá khứ.

Ghi chú:
V-ました chỉ đơn thuần là việc xảy ra. "Ta koto ga arimasu" là KHOE KHOANG KINH NGHIỆM.
Không dùng mẫu này kể việc lặp lại hằng ngày. ❌ 昨日、ご飯を食べたことがあります (SAI - Hôm qua tôi từng ăn cơm).
Phủ định "chưa từng" là ありません (Arimasen), TUYỆT ĐỐI không dùng ありませんでした.

Ghi chú:
Khác V-て là liệt kê THEO THỨ TỰ thời gian. Còn V-tari là liệt kê XÁO TRỘN, bốc đại để kể.
Không bao giờ được quên chữ "します" (Shimasu) ở cuối cùng. Nếu thiếu câu sẽ bị cụt lủn.
Thì của cả câu (Quá khứ/Hiện tại) được chia ở chính đuôi "します" (thành しました hoặc しています).

Ghi chú:
Động từ đứng trước "Mae ni" LUÔN LUÔN ở Thể Từ điển (V-ru), dù câu đó kể chuyện quá khứ hay tương lai.
Danh từ đứng trước Mae ni BẮT BUỘC phải thêm の. ❌ 食事前 (Sai) -> ✅ 食事の前に.
Thấy Lượng từ chỉ thời gian (VD: 5日, 3年), ghép thẳng với 前に, KHÔNG chèn の vào giữa.

Ghi chú:
Ngược lại "Mae ni". V-ta Ato de nhấn mạnh tính Hoàn tất của hành động 1.
Khác với Mae ni dùng V-ru, Ato de BẮT BUỘC động từ chia Thể Quá khứ (V-ta). Danh từ vẫn có の.
Mẹo nhớ âm vần: Chữ TA và chữ ATo đều vần "A". Đọc thuận miệng "Vê-Ta-Ato-đê", tránh lừa chọn V-te.

Ghi chú:
Thường dùng "Watashi wa" ở đầu câu vì đây là suy nghĩ của MÌNH.
Tính từ đuôi な và Danh từ khi đưa về thể thông thường đứng trước "to omoimasu" BẮT BUỘC thêm "だ" (da).
Dùng để trả lời câu hỏi hỏi ý kiến "Dou omoimasu ka?" (Bạn nghĩ thế nào?).

Ghi chú:
Trích dẫn gián tiếp dùng ngoặc kép 「 」. Trích dẫn gián tiếp đổi đuôi câu về Thể thông thường.
Nếu người đó ĐANG NÓI hoặc Lời nói đó đang được truyền đạt, chia thành "～と 言っています" (Te imasu).
Đứng trước "to iimashita" chia giống hệt "to omoimasu" (Danh từ/Tính từ-na phải thêm DA).

Ghi chú:
Giống Thể Khả Năng (V-eru). Nhưng cách này dùng cấu trúc "Koto ga dekimasu" phổ biến ở N5.
Trợ từ đi với "Dekimasu" luôn luôn là "が" (Ga). ❌ 読むことをできます (SAI).
Chữ "Koto" làm nhiệm vụ Danh từ hóa Động từ để làm chủ ngữ cho động từ Dekimasu.

Ghi chú:
Cực kỳ dễ nhầm V-ru Toki (Làm A rồi mới tới B) và V-ta Toki (Xong B rồi mới làm A).
Tính từ đuôi NA giữ nguyên "na". Danh từ thêm "no". (Ví dụ: Byouki no toki - Lúc ốm).
Toki bản chất là một Danh từ chỉ thời gian, nên phía trước bổ nghĩa cho nó giống hệt nguyên tắc bổ nghĩa cho Danh từ.

Ghi chú:
Đây là điều kiện máy móc, không có sự can thiệp của cảm xúc con người.
Vế sau của "to" KHÔNG BAO GIỜ dùng ý chí, rủ rê, nhờ vả (Không dùng ~mashou, ~kudasai, ~tai).
Nhớ kỹ dùng để "Chỉ đường" hoặc "Hướng dẫn sử dụng máy móc".

Ghi chú:
Khác với "Shimasu" (Làm cho nó biến đổi - có ý chí con người). Narimasu là tự nó biến đổi.
Quy tắc chia: Tính từ đuôi -i bỏ i thêm "ku". Tính từ đuôi -na bỏ na thêm "ni". Danh từ thêm "ni".
JLPT hay bẫy câu "Thích" -> 好きになります (Trở nên thích). Không có chữ "ni" là sai bét.

Ghi chú:
"Naze" dùng trong văn viết hoặc tình huống trang trọng hơn "Doushite".
Câu trả lời BẮT BUỘC phải kết thúc bằng "～から" (Vì...). Trả lời trống không là trừ điểm.
"Doushite" đôi khi còn mang nghĩa "Làm cách nào/Như thế nào" (bằng với Douyatte).